گروه تندرو کمتر شناخته شده تهدیدی برای امنیت آسیای میانه محسوب می شود

نوشته طالب قربانوف و تامارا گریگوریا
برای آسیای میانه آنلاین
2010-03-02

در این عکس که متعلق به سال 2008 است شبه نظامیان مظنون ازبک و افغان در کوهت در استان سرحد شمال غربی پاکستان دیده می شوند. اتحادیه جهاد اسلامی که یک گروه شبه نظامی حاشیه ای است در ازبکستان و سایر بخش های آسیای میانه در حال جذب نیرو است. [طارق محمود/ خبرگزاری فرانسه/ گتی ایماژ]

تاشکند- اتحادیه جهاد اسلامی که یک گروه تندرو است در حال قدرت گرفتن در ازبکستان است.

والری پوتومارف، یک ناظر امور تروریستی در مرکز حقوق بشر مموریال روسیه، گفت که این سازمان کمتر شناخته شده است و پلیس اغلب اعضای آن را با گروه های تندرو دیگر مانند جنبش اسلامی ازبکستان اشتباه می گیرد.

صورت اکرموف، رهبر گروه اقدام مدافعان حقوق بشر مستقل ازبکستان، گفت: «بیش از 150 عضو مظنون اتحادیه جهاد اسلامی در چهار ماه گذشته در ازبکستان زندانی شده اند.»

اسرائیل ریزایف، یک فعال پیشین سازمان حقوق بشر ازگولیک، گفت که در منطقه سیردریا، 67 عضو اتحادیه جهاد اسلامی تحت بازجویی قرار دارند:

ریزایف گفت: «همه آنها با اتهام فعالیت ضد قانون اساسی و ایجاد گروه های مذهبی افراطی در قلمرو ازبکستان رو به رو هستن.»

او گفت که مقامات ابتدا مظنونین را به الجماعت و بیرودارلار متصل می کردند، اما پس از آن روشن شد که آنها شبه نظامیان اتحادیه جهاد اسلامی هستند که هدفشان «کشتن رهبران عالیرتبه مذهبی و سیاسی در ازبکستان» است.

عبدالعزیز منصور، معاون هیات مذهبی مسلمانان ازبکستان، گفت: «در سال 2009، این گروه کوشید تا انور کوری تورسونوف امام جماعت اصلی تاشکند را ترور کند. آنها همچنین تلاش کردند تا حسن اسدوف یک مقام وزارت داخله را در خانه اش به قتل برسانند. آنها همچنین قصد داشتند تا مرا نیز بکشند به همین دلیل اکنون من یک تیم محافظ دارم که از جانم محافظت می کنند.»

پونومارف گفت که اتحادیه جهاد اسلامی در سال 2002 زمانی ایجاد شد که برخی از افراط گرایان به دلایل تفاوت اهداف خود از جنبش اسلامی ازبکستان جدا شدند. جنبش اسلامی ازبکستان برنامه ریزی کرده بود که تنها در ازبکستان قدرت را به دست بگیرد در حالیکه گروه جاه طلب اتحادیه جهاد اسلامی می خواست تا دامنه نفوذش را تا همه جای آسیای میانه و در نهایت تا اروپا گسترش دهد.

نجم الدین جلالوف، رهبر اتحادیه جهاد اسلامی که به اسامی یحیی یا احمد نیز شناخته می شود، یکی از فعالان برجسته جنبش اسلامی ازبکستان به همراه طاهر یولداشف و جمعه نمنگانی بود. او در 14 سپتامبر 2009 در اثر یک حمله در پاکستان کشته شد. سهیل از تاشکند جایگزین وی شده است.

اکثر اعضای اتحادیه جهاد اسلامی ازبک هستند، اما این سازمان مبارزان قرقیز، تاجیک و قزاق نیز دارد. مرکز این گروه در وزیرستان است اما «از زمان تاسیس تاکنون، درست مانند جنبش اسلامی ازبکستان، در خارج، در طی عملیات های پلیس بسیار تغییر مکان می دهد.»

اتحادیه جهاد اسلامی سلاح های مورد نیاز خود را از بازارهای افغان و پاکستان تهیه می کند و از حامیان خارجی کمک مالی دریافت می کند.

به گفته پونومارف «اتحادیه جهاد اسلامی مسئول اقدامات تروریستی در آندیجان و خان آباد بوده است، اما در پخش ویدیویی خود گفته است که این اقدامات را با گروه های تندرو دیگر مانند القاعده هماهنگ کرده است.»

یک عضو واحد واکنش سریع ازبکستان که نخواست نامش فاش شود گفت که اتحادیه جهاد اسلامی در حدود 2,000 نیرو دارد.

پونومارف، از سازمان مموریال، برآورد می کند که تعداد اعضای اتحادیه جهاد اسلامی چند صد نفر باشند، اما همچنان اصرار دارد که «صحبت از هزاران شبه نظامی وابسته به اتحادیه جهاد اسلامی و جنبش اسلامی ازبکستان بی ربط است.»

پونومارف گفت که دادگاه های قزاقستان و آلمان تاکنون چند تن از اعضای مظنون اتحادیه جهاد اسلامی را محاکمه کرده اند. فعالیت این سازمان در قزاقستان، ازبکستان، روسیه و قرقیزستان غیرقانونی است. این سازمان اسامی دیگری نیز دارد (مانند جماعت مجاهدین آسیای میانه) که برخی از این اسامی توسط بازرسان ابداع شده اند.

منصور توضیح داد که اتحادیه جهاد اسلامی خشن تر و بی رحم تر از حزب الله، حزب التحریر، وهابیون، لشکرلری اسلام یا آکرومیست ها است.

پونومارف گفت: «در حالیکه جنبش های فوق الذکر به دنبال هدف خود برای ایجاد یک خلیفه گری با اقدامات صلح آمیز هستند، اتحادیه جهاد اسلامی کاملاً فرق دارد. ... این گروه گلوی مردم را بر اساس سنت نهر می برد - روشی که برای سر بریدن گاو و گوسفند در شریعت اسلامی آورده شده است. من مطمئن هستم که پلیس ما در اقدام سریع علیه این گروه برای سرکوب فعالیت هایش درست عمل می کند. اتحادیه جهاد اسلامی اولین گروه در آسیای میانه است که تروریست های انتحاری استخدام می کند و اینکه بیش از پیش در منطقه فعال شده است.»

اما اکرموف، اعضای اتحادیه جهاد اسلامی که به تازگی دستگیر شده اند، گفت: «اصلاً به جهاد فکر نمی کردند. افزون بر آن، من می توانم تا حدی از اطمینان بگویم که پشت همه آن اقدامات تروریستی و کشتارها موسسات امنیتی ازبک حضور داشتند.»

اکرموف گفت که دولت ازبک اغلب شهروندان بیگناه را به دلایل سیاسی دستگیر می کند و برای توجیه اقدامت خود آن را به مبارزه با افراط گرایی نسبت می دهد.

اما فرد نامبرده نشده واحد واکنش سریع با این نظر مخالف است و می گوید که این گروه از بین شهروندان ضعیف ازبک در حال گرفتن نیرو است.

«آنهایی که از اتحادیه جهاد اسلامی یا جنبش اسلامی ازبکستان حمایت می کنند تنها از حاکمیت دولت (اسلام) کریموف خسته شده اند و با عدم وجود هیچ حزب مخالفی کسی را ندارند که طرفش را بگیرند.»

او گفت: «شهرت اتحادیه جهاد اسلامی بویژه در دره فرغانه در حال رشد بوده است، اگرچه هیچکس علنا آن را ذکر نمی کند. اکثریت حامیان اتحادیه جهاد اسلامی مردم ساده و نومیدی هستند که در معرض تاثیر مصیبت آفرین افراط گرایان قرار گرفته اند.»

بوک مارکینگ بایگانی سازی اینترنتی

خواهشمندیم دیدگاه خود را دربارۀ مقالۀ فوق با ما در میان بگذارید تا ما بتوانیم کیفیت این سایت اینترنتی را بهبود بخشیم شیوه نامۀ بیان دیدگاه ها