تعیین مرز تاجیکستان با چین

این کشور 1,100 کیلومتر مربع را به چین تسلیم کرد.

نوشته بزرگمهر انصاری

2011-01-29

دوشنبه - مساحت کشور تاجیکستان نسبت به سال گذشته، 1 درصد کاهش یافت اما همه از آن خرسند هستند.

خانه نمایندگان پارلمان در روز 12 ژانویه توافقنامه تعریف مجدد مرز تاجیکستان با چین را به تصویب رساند. تاجیکستان 1,142 کیلومتر مربع از کل قلمروی 143,000 کیلومتر مربعی خود را واگذار کرد. به گفته دولت، این زمین که در شرق کشور قرار دارد، کوهستانی و فاقد منابع طبیعی است.

بلافاصله پس از این عهدنامه، چهره های دولتی و خبرنگاران چشم انداز دستیابی تاجیکستان به توافق های مرزی با قرقیزستان و ازبکستان را مطرح کردند. تاجیکستان دارای مناقشات مرزی با این دو کشور است.

سهراب شاریپوف، مدیر مرکز مطالعات استراتژیک ریاست جمهوری، گفت که تاجیکستان هر چند بخشی از سرزمینش را از دست داد اما گامی به پیش برداشت.

وی گفت: «مناقشه مرزی بر سر بخش شرقی تاجیکستان در گستره های منطقه خودمختار گورنو-بدخشان به 100 سال پیش برمی گردد. ... اگر چین (در طی جنگ داخلی در سال های 1992-1997) نیروهایش را به خاروگ فرستاده بود، هیچکس در تاجیکستان در برابر آنها مقاومت نمی کرد. در آغاز چین بر سر انتقال 28,500 کیلومتر مربع پافشاری می کرد اما دست آخر ما 1,100 کیلومتر مربع را واگذار کردیم. اگر ما این سرزمین را (اکنون) واگذار نمی کردیم، قادر به مقاومت در برابر فشار چین نمی بودیم.»

اپوزیسیون سیاسی از دست دادن قلمروی کشور را تقبیح کرد.

محی الدین کبیری، رهبر حزب رنسانس اسلامی تاجیکستان، گفت که این عهدنامه ناقض ماده 7 قانون اساسی است. این معاهده «می تواند به آنجا بیانجامد که سایر کشورها هم مناقشات بر سر قلمرو را با تاجیکستان را شروع کنند».

با این حال، همراهان ظریفی وزیر خارجه از تعیین مرزهای جدید دفاع کرد. وی این مصوبه را دستاوردی خواند: «می تواند به توسعه روابط با چین کمک کند و این از نظر استراتژیک حیاتی است.»

بحث های مرزی بیشتری پیش رو است

مورخی به نام حاتمه علیف گفت که تاجیکستان اکنون مجبور به رویارویی با مناقشات مرزی پیچیده تری با ازبکستان و قرقیزستان خواهد بود.

علیف توضیح داد: «طی 10 سال گذشته، تاجیکستان و ازبکستان به مناقشات برای تعیین مرز ادامه داده اند. تصمیم گیری (در مورد مناقشه حل نشده بر سر 3 درصد از مرز تاجیکستان-ازبکستان) ممکن است سال ها بطول انجامد، زیرا مناقشه اصلی بر سر قلمرو نیروگاه برق آبی فرهاد است.»

چهار ناحیه مورد مناقشه هستند: نیروگاه فرهاد در بیک آباد، محدوده خانیباد، نواحی اشت و پنجکند. ذخایر آبی فرهاد چهار ناحیه کشاورزی در تاجیکستان و چندین ناحیه در ازبکستان را آبیاری می کند.

کارشناس دیگری با علیف موافق بود که وضعیت ازبکستان بخاطر دشواری مدیریت منابع کم آبی آسیای میانه، یک شبه حل نخواهد شد. بهرام آتابایف تحلیلگر مسائل رود گذرنده از مرز دو کشور، گفت: «تعیین مرز تاجیکستان-ازبکستان می تواند سال ها بطول انجامد. این مساله هم مستلزم ... کاستن مرز است.»

دیگر بخش مورد مناقشه، 3 درصد از مرز مشترک با قرقیزستان است. سلیم حاجه کیشف تهیه کننده نقشه، گفت که چنین مسایلی ریشه های تاریخی دارند. «در زمان اتحاد جماهیر شوروی، مرز میان این جمهوری ها بدرستی تقسیم نشد و محدوده هایی از کشور قرقیزستان در تاجیکستان و برعکس محدوده هایی از کشور تاجیکستان داخل سرزمین قرقیزستان قرار گرفتند.»

اورهان سعدیف از کمیسیون مرزبندی و تعیین حدود مرز تاجیکستان-ازبکستان گفت که حل اختلاف مرزی تاجیکستان-چین، به تلاش های تاجیکستان برای حل یک مناقشه مرزی دیگر آسیب نمی رساند.

توافق ازبکستان و تاجیکستان بر سر ضرورت تعیین صلح آمیز حدود

وی گفت: «بر عکس، ما امیدواریم که این امر منجر به تسریع مذاکرات با ازبکستان و قرقیزستان گردد. بسیاری می گویند که پروسه تعیین مرز ممکن است سال ها به طول انجامد. این خیلی بد نیست. ... آنچه بیشترین اهمیت را دارد، حل بدون خشونت این مساله است بدون آنکه هیچ یک از دو طرف متحمل از دست دادن سرزمین گردند. صلح و آرامش در مرزها مهمترین چیز است.»

امید ساکولوف کارشناس عضو کمیسیون تعیین حدود مرزی کشور ازبکستان با تاجیکستان گفت که تعجیل در این مساله معنا ندارد. وی گفت: «شاید این فقط 3 درصد باشد، اما کاری پرزحمت است. در حال حاضر همه عبور و مرورهای مرزی بدون هیچ مشکلی انجام می شوند و این یک موفقیت برای هر دو طرف است.»

یوسوپ جاکسیلدیف از کمیسیون مرزی قرقیزستان هم حامی حل صلح آمیز مساله است. وی گفت که بالاترین اولویت کشورهای دارای مرز مشترک، پیشبرد ابتکارات و اقدامات در راستای صلح و آرامش در روستاهای مرزی از طریق سازماندهی پروژه های مشترک و برقراری دیالوگ است.

وی گفت "برقراری روابط همسایگی دوستانه و صلح آمیز بین ساکنان روستاهای مرزی چیزی است که ما اکنون باید برای آن تلاش کنیم. درست به مانند تعیین مرزها، من فکر می کنم که ما خواهان این امر نیز هستیم."

دیدگاه خود را بفرستید ( شیوه نامۀ بیان دیدگاه ها )

نشانۀ * بیانگر گزینه ای است که پاسخ دادن به آن ضروری است

دیدگاه های خوانندگان

  • هیچ کشوری نباید در مرز بجنگد؛ چون هر دوی آنها در همه راه های روابط تجاری فرهنگی خسارت سنگین می خورند ... اما هر کسی باید شش چشمی مواظب مرزهای خودش باشد.

    August 30, 2012 @ 12:08:27AM Arshad hussain
  • من پاکستان را خیلی دوست دارم.

    September 26, 2011 @ 01:09:00PM akram
  • همه دردسرها پس از اعطای امتیازها شروع می شود. آنها چیزهای بسیاری را از ما ستده اند. به اسراییل نگاه کنید، آنها برای هر متر می جنگند. باید با دوستی با قرقیزستان زندگی کرد، اتحاد با آنها، مخالفت با ازبکستان است.

    May 16, 2011 @ 10:05:00PM эдя
  • چینی ها نخستین میخ را کوبیدند. ظرف ده سال، میخ های بعدی را می کوبند و سپس شما باید به جای زبان عمر خیام، چینی بیاموزید.

    February 7, 2011 @ 05:02:00PM ораке
  • حزب اتحاد تاجیکستان از چنین هدیه ای به همسایه شرقی انتقاد می کند و بر این باور است که این فقط یک شکست نیست؛ بلکه نقض قانون اساسی کشور (ماده 1,7,100) است.

    January 31, 2011 @ 09:01:00PM khikmatulloh_sfidiyon@mail ru
  • مقاله ای عالی، سپاس از تیم آسیای میانه آنلاین، این سایت روز به روز جالبتر می شود.

    January 31, 2011 @ 05:01:00PM Seva
  • بیل فقط می خواهم بدانی: امیدوارم که آنها سعی نکنند قلمروی از دست رفته خود را از قرقیزستان بگیرند!!! خوش باشی. جولیان.

    January 31, 2011 @ 12:01:00AM Bill
  • اگر تاجیکستان مشکلات آب و برق را حل می کرد، ما خوشحال می بودیم. مردم تاجیکستان، به ویژه در شورآب، در انتظار آن هستند.

    January 30, 2011 @ 12:01:00AM ХОШИМОВ ФАРХАД