وسایل انفجاری دست ساز اختلالات روانی ایجاد می کنند

پیشاور - روان پزشکان می گویند هزاران پاکستانی که بواسطه عملیات ارتش علیه ستیزه جویان آواره شده اند، مستعد بیماری های روانی هستند و این کشور چنانجه امیدوار به مهار این مشکل است، باید از درمان آنها اطمینان حاصل کند.

دکتر شاه نواز، پزشک یکی از جهار مرکز بهداشت در نزدیک کمپ جلوزی، گفت: «پنج درصد جمعیت آواره ار مشکلات روانی رنج می برند که این مشکل اگر مورد توجه فوری قرار نگیرد، می تواند به مساله عمومی مهم تبدیل شود.»

پزشکان گفتند که مهمترین عامل استرس زا، از دست دادن عزیزان و مشاهده خشونت است، اما آوارگان داخلی همچنین اموال مادی و معنوی، هویت و شخصیت خود را از دست می دهند.

بطور مثال زر کیشه 39 ساله شوهرش را وقتی ستیزه جویان خانه آنها در ناحیه آکاخیل در باره تحصیل را با خمپاره هدف قرار دادند، از دست داد.

وی به دکتر عدنان خان گفت: «من در شب کابوس می بینیم و مکررا بدن پاره پاره شوهرم را می بینم.»

خان گفت که او همچنین نگران است که چگونه سه فرزندش را بزرگ کند.

خان گفت: «او دارای اختلال استرسی پس از تروما است. شوهر او در ماه ژانویه توسط افراد ناشناس کشته شد. وی حتی پیش از رسیدن به این کمپ هم دچار بیماری روانی شده بود.»

وی گفت که خشونت ادامه دار بسیاری از زندگی ها را تغییر داده است. وی گفت: «آنها شاهد تخریب، خمپاره باران و خونین ترین صحنه ها بوده اند. آنها اکنون نیازمند درمان روانی حیاتی هستند.»

دامنه مشکل

نهادهای بشردوست و دولت بر روی بیماری های روانی تمرکز کرده اند، اما چال شهای روانی می توانند حتی پس از بازگشت آوارگان به روستاهای آبا و اجدادی برای شروع مجدد زندگیشان هم به یک مشکل مزمن برای سلامتی تبدیل شوند.

ناحیه مالاکند از خشونت رنج برده است و بسیاری از ساکنان آن در سال 2009 آواره شدند. بسیاری از آوارگان مالاکند شش ماه تا یک سال را در کمپ های آوارگان گذراندند. شاه گفت حتی علیرغم آنکه آنها دو سال است به خانه بازگشته اند، حدود 23 درصد ساکنان مالاکند هنوز از بیماری های روانی پیامد آن آوارگی رنج می برند.

شاه که با آوارگان مالاکند کار کرده است، گفت که برخی با مشکلات مزمن مانند اختلال استرسی پس از تروما روبرو هستند که این مشکل نیازمند مدیریت بلندمدت است.

دکتر محمد سلیم، در بیمارستان سرحد بویژه بیماری های روانی، گفت که بطور مثال، طالبان شوهر و سه پسر یک زن را کشتند و او «در سه ماه گذشته قادر به صحبت نبوده است.» او از بیمارستان مرخص شده است، اما هنوز به مراقبت نیاز دارد.

شاه گفت که آوارگان منطقه خیبر، مانند آوارگان باره تحصیل که در زمان شدت گرفت کمپین ضدستیزه جویی ارتش در ماه مارس گریختند، با خطر مشکلات روانی مشابهی روبروه هستند. وی افزود که فقدان تسهیلات درمانی باعث افزایش این مشکل می شود.

برآورد می شود که 698,300 تن از ساکنان نواحی قبیله نشین فدرال آواره شده اند. حدود 80 درصد آنها با بستگانشان یا در خانه های استیجاری زندگی می کنند، و 20 درصد در کمپ های آواراگان، مانند کمپ جلوزی، به سر می برند.

شاه گفت: «مشکل این است که اغلب بیماران با عود بیماری روبرو هستند.»

وی گفت که قربانیان خشونت نیازمند خدمات مرتب روانشناسی، مشاوره و درمان هستند تا به آنها برای غلبه بر این تروما کمک شود.

گستره مشکل

سلیم برآورد که از هر شش تن، در یک نفر علائم نوعی بیماری روانی ایجاد می شود. وی گفت که از 90,000 بیمار معاینه شده در بیمارستان او در سال 2011، حدود 50,000 تن در معرض خشونت مرتبط با ستیزه جویی یا واکنش ارتش بوده اند.

او گفت که این نوع خشونت که در نواحی قبیله ای ادامه دارد، می توانند اثرات ماندگاری بر بازماندگان، بویژه کودکان، بگذارد که مدت ها پس از دور شدن آنها از این نواحی مشکلدار هم به خاطرشان باز می گردد.

سلیم گفت که او ده ها بیمار دیده است که در تلاش برای التیام از این خشونت، قرص های ضد افسردگی یا آرام بخش مصرف کرده اند.

دکتر جمال اکبر از سازمان بهداشت جهانی گفت که پزشکان باید در هنگام درمان کسانی که در معرض ستیزه جویی بوده اند، جنبه های روانشناسی را در نظر بگیرند.

جمال گفت که چهل درصد زنان معاینه شده در این کمپ، علایم افسردگی و استرس داشتند. وی گفت: «حدود 321 زن باردار در این کمپ باید مورد توجه زیادی قرار گیرند تا از ابتلا به بیماری های روانی مزمن نجات یابند.»

افزایش مراقبت

سازمان بهداشت جهانی از دولت خواسته است تا تسهیلاتی برای مدیریت شرایط روانی در سطح بهداشت اولیه با یک سیستم ارجاع مناسب فراهم کند تا قربانیان تروماهای جدی روانی مورد مداوا قرار گیرند.

جمال گفت: «ما حمایت از دولت برای برقرار کردن تسهیلات کافی جهت پشتیبانی از ساکنان مناطق خشونت زده را افزیش داده ایم.»

دکتر فواد خان، پزشک دپارتمان بهداشت نواحی قبیله نشین فدرال، به آسیای میانه آنلاین گفت که این دپارتمان کمپ های روانپزشکی رایگانی را برقرار کرده است که متخصصان در آنها بیماران را معاینه و برایشان داروهای رایگان تجویز می کنند.

وی گفت: «ما همچنین برای استخدام روانشناسان برنامه ریزی کرده ایم تا بتوانیم به بیماران خدمات مشاوره ای بدهیم.»