روسای جمهور ایران و تاجیکستان چند توافقنامۀ همکاری امضا کردند

دوشنبه، تاجیکستان - طی دیدار رسمی محمود احمدی نژاد، رئیس جمهور ایران، از تاجیکستان در 4 ژانویه چند موافقتنامه و پروتکل همکاری میان ایران و تاجیکستان در زمینه انرژی برق آبی، اکتشافات زمین شناسی، استرداد مجرمین، و همچنین تکمیل تونل استقلال به امضا رسید.

این دیدار یک هفته پس از آن صورت گرفت که گزارش های خبری حاکی از این بود که ایران کوشیده است پنهانی از قزاقستان اورانیوم خریداری کند. امامعلی رحمان، رئیس جمهور تاجیکستان، گفت که ایران یک شریک راهبردی است و از برنامه هسته ای ایران حمایت کرد.

رحمان به تلویزیون دولتی تاجیک گفت: "ما از برنامه هسته ای صلح آمیز ایران حمایت می کنیم که هدف از آن تولید اتم و انرژی صلح آمیز است و ما از تصمیم گیری دیپلماتیک درباره این موضوع حمایت می کنیم."

دو رئیس جمهور یک بیانیه در مورد همکاری دوجانبۀ تاجیکستان و ایران صادر نمودند. توافقنامه هایی نیز در مورد استرداد مجرمین میان دو کشور و یک توافقنامۀ زمین شناسی و سیستم های اطلاعات جغرافیایی به امضا رسید.

گل شرعلی، وزیر انرژی و صنعت تاجیک، به خبرنگاران گفت که دو کشور تفاهم نامه ای برای سرمایه گذاری جهت تکمیل تونل استقلال امضا کرده اند. او گفت که ایران 6 میلیون دلار در این پروژه سرمایه گذاری می کند که 1 میلیون دلار از این مبلغ کمک بلاعوض و 5 میلیون دلار دیگر آن وام بلند مدت است.

ساخت این تونل شش سال پیش آغاز شده است؛ اما چندین بار به علت فقدان پشتیبانی مالی متوقف شده است. خبرنگار آسیای میانه آنلاین گزارش می دهد که ایران در گذشته نیز چند توافقنامه برای سرمایه گذاری در این تونل امضا کرده است.

تفاهم نامه ای نیز برای امکان سنجی و مطالعات صرفه اقتصادی پروژه سد برق آبی 150 مگاواتی آینی به امضاء رسیده است. شرعلی گفت توافقی نیز در مورد تسریع ساخت سد 220 مگاواتی سانگتودا-2 واقع در 120 کیلومتری جنوب شرق دوشنبه حاصل شده است.

شرعلی گفت "این پروژه هزینه ای بالغ بر 220 میلیون دلار خواهد دشات که 180 میلیون دلار آن توسط طرف ایرانی تامین خواهد شد. آغاز به کار اولین واحد سانگتودا-2 با ظرفیت تولید 110 مگاوات برای اواخر 2010 برنامه ریزی شده است".

اعلام پشتیبانی رحمان از برنامه هستی ایران و تفاهم نامه همکاری در زمینه اکتشافات زمین شناسی و سیستم های اطلاعات این پرسش را پیش می آورد که آیا ایران به تاجیکستان به عنوان یک منبع بالقوه اورانیوم نگاه می کند. رحمان در گذشته نیز به همین شکل از برنامه اتمی ایران پشتیبانی کرده است.

تاجیکستان تولیدکنندۀ اصلی اورانیوم برای سلاح های هسته ای و برنامه انرژی شوروی بوده است. در حالی که برخی بر این باور هستند که ذخائر اورانیوم این کشور در دهه 1980 تمام شده است، رحمان در سال 2008 در سخنانی در پارلمان این کشور گفت 13 درصد از ذخائر شناخته شدۀ اورانیوم جهان در این کشور قرار دارد. دیگر گزارش ها حاکی از آن است که تاجیکستان برای گسترش ذخائر اورانیوم و استخراج این ماده از پس مانده های عملیات های معدن پیشین با روسیه همکاری می کند.