القاعده به آسیای میانه رسید

این گروه افراطی پشتیبان و تأثیرگذار بر گروهک های محلی است.

تحلیل به وسیله یوجنیا نورانسکایا

2011-02-07

درطول سالها، افراط گرایان در آسیای میانه فعالیت های خود را از عملیات محرمانه به عملیات آشکار گسترش داده اند. این کار با انتشار اطلاعات، استخدام نیرو و حمله به دولت انجام شد.

به همراه آن، روشن است که سازمان های مهم تروریستی توجه خود را به کشورهای آسیای میانه از جمله تاجیکستان، قرقیزستان و ازبکستان معطوف کرده اند که به زعم آنان ازنظر حکومتی، اقتصادی و زیربنایی ضعیف ترین هستند.

تنها ازبکستان است که از حمله های پاییز گذشته در امان ماند. یک بمب گذار انتحاری خجند در تاجیکستان را هدف قرار داد و کاخ ورزشی بیشکک در قرقیزستان منفجر شد.

سازمان دهندگان همیشگی این نوع حملات یعنی جنبش اسلامی ازبکستان ( آی ام یو) و اتحاد جهاد اسلامی( آی جی یو) در برعهده گرفتن مسئولیت این حمله ها هیچ شتابی ازخود نشان ندادند. درقرقیزستان، مسئولان به طور رسمی برای نخستین بار القاعده را سرزنش نمودند.

تحلیلگران اطلاعاتی بر این باور هستند که شکست ها در مناطق دیگر و همچنین تمایل به پشتیبانی از شبه نظامیان در آسیای میانه القاعده را به تمرکز دوباره بر آسیای میانه وا داشته است.

به گفته کنشبک دوایشبایف مدیر کمیته امنیت ملی دولت قرقیز (جی کی ان بی)، باور می شود که القاعده و بخش هایی از گروه مقاومت اتحاد تاجیک (یو تی او) دردرگیری های قومی تابستان گذشته که دراوش روی داد دست داشته اند. صدها تن که درجنگ داخلی تاجیک دردهه 1990 شرکت داشتند ازاعضای « یو تی او» هستند.

دوایشبایف گقت که درماه مه ماکسیم، پسر کرمانبیک باکی اف، رئیس جمهور پیشین و زانیش باکی اف (برادر رئیس جمهور) با مذاکره کنندگان و فرماندهان میدانی از آی ام یو، القاعده ، طالبان و گروه مقاومت اتحاد تاجیک دراستان بدخشان افغانستان ملاقات کردند. دوایشبایف گفت که شرکت کنندگان موافقت کردند که «به جنبش اسلامی ازبکستان در بی ثباتی قرقیزستان همیاری کرده» و بر اساس اطلاعات به دست آمده به وسیله سازمان ضد جاسوسی قرقیز «باکی اف وعده داد تا مبلغ 30 میلیون دلار آمریکا برای این هدف تأمین کند».

هم ماکسی و هم ژانیش یاکی اف از سوی دولت قرقیزستان متهم به تحریک خشونت در زمینۀ خشونت های ماه ژوئن شده اند، اما آنها هنوز محاکمه نشده اند.

اندکی پس ازآن، درجلسه ای درجنوب وزیرستان، نمایندگان تقریبا" همه گروه های تروریستی درمنطقه به شکل متفق القول نتیجه گرفتند که قرقیزستان برای انجام فعالیتهای خرابکاری برنامه ریزی شده ایده آل است.

ارتباط اتحاد جهاد اسلامی، جنبش اسلامی ازبکستان، و القاعده

تحلیلگران می گویند که موضع جنبش اسلامی ازبکستان در آسیای میانه نا معلوم است. جنبش اسلامی ازبکستان و اتحاد جهاد اسلامی به القاعده و ابسته اند و آماده انجام وظایف محوله هستند.

روشن است که هدف جنبش اسلامی ازبکستان نابودی نظام قانونی دراین سه کشور است. اما به نظر می رسد که پس از شکست عملیات جنگی مشترک میان جنبش اسلامی ازبکستان و القاعده با طالبان درافغانستان و پاکستان، شبه نظامیان این جنبش به طور کامل به القاعده اعتماد ندارند.

به احتمال زیاد، رهبران هرگروه سعی خواهند کرد تا از تضاد با دیگری اجتناب کرده و با گروه های کوچکتری که علایق و خطوط عقیدتی مشابهی دارند وجه مشترک پیدا کنند. بمب گذاری بیشکک و خودژند وجود چنین گروهک هایی را تأیید کرد.

جنبش اسلامی ازبکستان همچنین ازچیزی برخوردار است که القاعده فاقد آن است و آن تعداد زیادی اردوگاه درکوه های جنوبی قرقیز و در گورنو – بدخشان اوبلاست تاجیکستان می باشد.

درآنجاست که تروریستها درمیان لایه های متعدد کوه ها زندگی می کنند و رد پای شبه نظامیان تاجیک پس از پایان جنگ داخلی در1997 درآنجا ناپدید شد. جایی است که شبه نظامیان جنبش اسلامی پس ازحمله به باتکن اوبلاست قرقیزستان در12 سال پیش به آن گریختند. مسئولان امنیت محلی به خاطر ارتفاع زیاد و شرایط حاد کوهستانی درکاوش ناحیه با دشواری روبه رو هستند. بعضی از قله ها 7000 متر ازسطح دریا ارتفاع دارند. با این حال نگهبانان مرزی تاجیک به طور مداوم تلاش می کنند، اما موفقیت چندانی ندارند.

ترویسم در « اسلام نادرست» ریشه دارد.

تروریسم اغلب درمیان جوانهای بیسوادی ریشه می دواند که تحت جادوی « اسلام نادرست» قرارمی گیرند و عدم مسالمت را آموزش می دهد. تاجیکستان که مرزی طولانی با افغانستان دارد، مملو است از مسلمانان کم سواد و فقیر، آماده استخدام دراردوگاه های آموزشی افغانستان، پاکستان ، چچنیا و حتی درخود تاجیکستان.

به طور رسمی هیچ ارتباط و تعاملی میان تحصیلات مذهبی دانش آموزان مدارس با افغانستان و پاکستان وجود ندارد. اما عده ای از جوانان هستند که برای تحصیل به پاکستان سفر می کنند. در یکی ازاین موارد، یک پدر به همراه پسرش به خاطر ثبت نام پسر دریک مدرسه افراط گرایی درپاکستان از تاجیکستان و ازطریق افغانستان به آنجا سفر کرد.

اما امامان افراطی در آسیای میانه نیز حضوردارند. در ماه دسامبر، یک امام در اوش ازمقام خود در یک مسجد برکنار شد. به گفته مسئولان امنیتی او در اردوگاه های جنبش اسلامی ازبکستان آموزش دیده و در مدارس خارجی تحصیل کرده بود و افراط گرایی را موعظه می کرد. شماری از موارد مشابه نیز در تاجیکستان گزارش شده است.

هیچ ارزشی ندارد که کسانی که سلاح های خود را بر زمین گذاشته اند اغلب خود را تحت تعقیب می یابند و باید خود و خانواده خویش را پنهان کنند. تعداد اندکی از تروریست های پیشین توانسته اند به بقا ادامه دهند.

دولت باید آسیب پذیری خود را درک کند.

دولت های آسیای میانه باید از آسیب پذیری خود آگاه باشند. تحلیلگران ضد تروریسم و گروه های فعال در زمینۀ حقوق بشر می گویند که از جمله دلایل اصلی افراط گرایی، فقدان فرصت های اقتصادی، و عدم رضایت از دولت است. مردم از تورم، فساد و استانداردهای پایین زندگی ناراضی هستند و باید با کمبود برق و آب زندگی کنند. مراجع، برنامه هایی برای بهبود شرایط دارند اما پیشرفت کند است.

پایتخت های قرقیز، تاجیک و ازبک فعلاً با ثبات هستند، اما جمعیت های روستایی از روند آهسته پیشرفت ناخشنود هستند. قدرت و مرجعیت اسلام کاریموف و امامعلی رحمان رؤسای جمهور ازبکستان و تاجیکستان در انظار شهروندان روستانی در حال کاهش است و مسئولان جدید قرقیز هنوز اعتباری پیدا نکرده اند. فقدان گفتمان مداوم میان رهبران منطقه ای باعث وخامت بیشتر اوضاع می شود.

در حال حاضر، می توانیم درباره نخستین رنسانس القاعده در منطقه و تلاش های این سازمان جهت حصول توافق با «همکاران» خود سخن بگوییم. شواهد پشتیبانی مالی القاعده از دیگر سازمان های تروریستی هنوز آشکار نشده است؛ ولی زمان زیادی به طول نخواهد انجامید. اما انتقال شبه نظامیان از یک سازمان به سازمانی دیگر به خوبی برقراراست و جنگجویان شبه نظامی و روحانیون افراطی درحال رفت و آمد هستند.

می دانیم که جنبش اسلامی ازبکستان آماده نبرد برای القاعده است و القاعده نیز در مقابل، آماده کمک به آنها است. تروریست ها در حال استخدام جوانان از قرقیزستان، تاجیکستان و ازبکستان و حتی قزاقستان هستند. استفاده از مزدوران مشترک برای گروه های تروریستی به امری عادی تبدیل شده است. این کار، برای آنان راحت است زیرا مزدوران به اینکه کارفرما یا قربانی آنها چه کسی است اهمیتی نمی دهند و کارهای خود را اعمالی شرعی می دانند.»

یوجنیا نورانسکایا، یک کاندید دکترای علوم سیاسی در دانشگاه ملی قرقیز، از جوزپ بالاساگین از دانشگاه ملی قرقیزبا تمرکز بر علوم شرق فارغ التحصیل شد. او درشماری از دانشگاه های قرقیز و تاجیک علوم سیاسی تدریس کرد.

دیدگاه خود را بفرستید ( شیوه نامۀ بیان دیدگاه ها )

نشانۀ * بیانگر گزینه ای است که پاسخ دادن به آن ضروری است

دیدگاه های خوانندگان

  • مرغ پخته از این حرف ها به خنده در می آید! در ماه مه در بهارک که در ولایت بدخشان افغانستان واقع شده است، پسر قورمان بک باقی اف، رئیس جمهور پیشین، یعنی ماکسیم و همین طور برادر او، یعنی ژانیش با مذاکره کنندگان و فرماندهان میدانی از جنبش اسلامی ازبکستان، القاعده، طالبان، و گروه مقاومت اتحاد تاجیک ملاقات کردند. این مزخرفات چیست؟ ماکسیم در کوهستان های بدخشان است. با القاعده و طالبان.

    November 5, 2014 @ 06:11:44AM Сатрап
  • ریشۀ همۀ انواع تروریسم فقر است.

    September 14, 2013 @ 01:09:55AM shaukat
  • فاقد دانش یا دانش کم در مورد اسلام، جهاد و شهادت ریشه علت تروریسم به نام اسلام هستند. آنها با کشتن افراد بیگناه و بمب گذاری در مکان های عمومی فکر می کنند که جهاد می کنند و به بهشت خواهند رفت که یک فرض کاملا اشتباه است. کشتن افراد بیگناه یا خودکشی در اسلام ممنوع و حرام است و چنین افرادی قطعا به جهنم واصل می شوند. تعالیم واقعی اسلام باید به مردم عادی آموزش داده شوند تا از آنها در مقابل تعالیم نادرست تروریست ها محافظت شود.

    February 15, 2012 @ 01:02:24AM Abdul Wahid
  • من چیزی در مورد قرقیزستان و تاجیکستان نمی دانم، اما ازبکستان از پس این کار دشوار برخواهد آمد.

    November 25, 2011 @ 05:11:00AM alex
  • آقایان ... تروریسم و سایر «ایسمها» و نیز هر گونه دیگر از زندگی انگلی، بر اساس نادرستی قانونی بنا شده اند و با این هزینه به زندگی خود ادامه می دهند. این در زمان و مکانی پدیدار می شود که در آن توده بحرانی نادرستی فرای هر محدوده منطقی از حقیقت پیشی می گیرد. آقایان بیاندیشید ... شاید ما نیاز به مداخله بیگانه نداشته باشیم.

    October 18, 2011 @ 10:10:00PM Феддор
  • همه تروریست ها باید اعدام شوند.

    July 30, 2011 @ 02:07:00PM ааа